Corona virüste ikinci dalgaya esnafın dayanacak gücü var mı?
Corona virüste ikinci dalgaya esnafın dayanacak gücü var mı?

Corona virüste ikinci dalgaya esnafın dayanacak gücü var mı?

Kemal SIÇRAN

Uğur ENÇ

Halil ATAŞ

İsmail AKIN

Son yarıyılda corona virüsü olaylarında ve ölü rakamında yaşanan çoğalış ikinci dalga kaygılarını artırırken esnaflar da kara kara düşünmeye başladı. Bir Hayli esnaf sozcu.com.tr’ye yaptığı açıklamada salgında yaşanacak ikinci bir dalga ile tekerrür dükkanlarının kapanması neticeyi oluşacak ekonomik kasvetlere hazır olmadıklarını söylüyor.

‘ESNAFIN MÜLKÜ RAFTA DURUYOR’

Türkiye Esnaf ve Artistleri Konfederasyonu TESK Başkanı Bendevi Palandöken mevzu hakkında sozcu.com.tr’ye açıklamalarda bulundu.

“Esnaf pandemi sürecinde besin sektörü dışında çok güç vaziyette kaldı.” diyen Palandöken, “Aldıkları mevsimsel mahsuller ellerinde kaldı. Mektepler açılamadığı için konfeksiyon, tekstil ve eşi sektörleri kaldı. Esnafın bir tarafta borcu bir tarafta mülkü rafta duruyor. Büyük kasvet yaşıyor.

Eğlence mekanları kapalı vaziyette. İnsanlar daha öncekisi gibi dolaşmıyor, eğlenmiyor. Tüketim alışkanlıkları da değişti. Elektrik, doğalgaz, su faturalarında ÖTV, Katma Değer Vergisi alınmasın diyoruz ticari şirketlerde. Devletin verdiği dayanakların geri dönüşü başlıyor. Onların da uzun bir zaman ötelenmesi gerekiyor” laflarını kaydoldu.

Türkiye Esnaf ve Artistleri Konfederasyonu TESK Başkanı Bendevi Palandöken

‘ESNAF 3 ONA 5 BUNA DERKEN BORÇLARINI ÖDEYEMİYOR’

Palandöken, “Esnafın tam ödemelerinin birleştirilmesi gerekiyor. SGK, aidat, muhtasar, stopaj ve eşi… Bunların hepsi bir seferde ödenebilecek hale getirilsin. Emin bir zamana dağılsın. 3 ay erteleme yerine bunu peyder pey ödeyelim. Devletin bu mevzuda bir hasarı da olmayacak. Bir esnaf 3 ona 5 buna derken borçlarına ödeyemiyor. Bunun yerine devlete olan borçlar tek bir yerde toplansın ve taksitlendirilsin” teklifinde bulundu.

Kocaeli Ticaret Odası Başkanı Necmi Bulut

‘İLK KERE BU KADAR ÇEŞİTLENDİRİLMİŞ KREDİ SUNULDU’

Kocaeli Ticaret Odası Başkanı Necmi Bulut Sözcü’ye yaptığı açıklamada, “Corona virüsünün ilk yarıyılı muhtelif kredi ihtimalleri sunulmuştu. Cumhuriyet tarihinde bu kadar çeşitlendirilmiş kredi sunulmamıştı. Bu da piyasayı azıcık hafifletmişti. Şimdi bu kredilerin geri ödemeleri geliyor. Kasım ayında ödemeler başlayacak. Esnaf bu yükün altından nasıl kalkacak?” dedi.

‘Hiçbir şey bayağıya dönmedi’ diyen Bulut, “Bu süreçte kredi geri ödemesini yapmak, bir de corona virüsüyle çaba etmek ve iş yapamamak gündemimizde olacak. Kredilerin ötelenmesi gerekiyor. Aidat ve SGK’ların ötelenmesi gerekiyor. Bizim temennimiz bu istikamette. Bize şu anda krediden ziyade öteleme gerekiyor. Öte yandan kısa çalışma tahsisatının devamı sağlanmalı.” açıklamasında bulundu.

Mühendislik şirketi sahibi Hasan Can Canpolat

‘AİDAT VE SGK ÖDEMELERİNDE ERTELEME İSTİYORUZ’

Kocaeli’de yaşayan Mühendislik şirketi sahibi Hasan Can Canpolat ise, pandemiye hazırlıksız tutulduklarını belirterek, “Pandeminin ne olduğunu dahi öğrenmiyorduk. Haziran ayında sıradanlaşma süreci başladı. Bu süreçte hemen herkes musluklarını kıstı, tüketmelerini asgariye indirdi. İkinci dalganın geleceğini öğreniyorduk. Herkes gibi hazırlık yapmaya çalıştık. Ancak bizim hazırlığımız yeterli olmaz.” dedi.

Devletimiz aidat ve SGK ödemeleri mevzusunda erteleme ve bağışlama mevzularını gündemine almalı.’ diyen Canpolat, “Ticaret durma noktasına geliyor, 2. dalgada yeniden yasaklar gündeme geldiğinde ne yapacağız? En azından devletimize yapacağımız ödemeleri kendimize tasa edinmeyelim. Nasıl ki iyi günlerimizde devletimizin yanında olduk, ödemelerimizi beceriksizsiz yaptık. Makûs günlerde de devletimiz bizim yanımızda olsun” diye konuştu.

‘ÇALIŞMAYAN DÜKKANLARIMIZLA PARALAR NASIL ÖDENİR?’

Mevzu ile alakalı Sözcü’ye konuşan Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği AESOB Başkanı Adlıhan Nehir, “Disko, bar, meyhane gibi iş yerlerinin değişik ruhsat ismi altında çalıştırılmasına müteveccih bir kısıtlamaya gidildi. Bu sene turizm sezonu geçen seneye göre çok düşük geçiyor. Yok denecek kadar az.

Yeniden de Antalya’da yaşayan insanlarımızın dayanağı ile ‘Esnafına Sahip Çık’ kampanyamızla beraber yaşamımızı yönet etmeye çalışıyoruz. Şimdi hükümetimizin almış olduğu kararlar istikametinde, Sosyal Sigortalar Kurumu ve BAĞ-KUR ödemelerimiz kasımda başlayacak. Yeniden 3 ay esnaf kefaletlerimiz ertelenmişti, bir 3 ay daha ertelendi. Tam bunların ödemeleri kasım ayına denk geliyor. İş yapamazsak, çalışamazsak para kazanamazsak kapalı, çalışmayan dükkanlarımızla paralar nasıl ödenir?” ifadelerini kullandı.

Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği AESOB Başkanı Adlıhan Nehir

‘İKİNCİ DALGA KAZANÇSA ESNAF BİTER’

Nehir, laflarını şöyle noktaladı.

“Bu maddeye direnerek bizim çalışmadığımız ve çalışıp para kazanamadığımız yarıyıllardaki ödemelerimizin devlet tarafından karşılanmasını arz edeceğiz. Başka Bir Deyişle çalışmayan dükkan nasıl öder primini. Kantinci esnafımız 6 aydır dükkan çalıştırmıyor. Hiçbir yerden kazancı yok ama şu anda BAĞ-KUR primlerini ödüyorlar.

Yanında çalışan emekçinin Sosyal Sigortalar Kurumu primlerini ödüyorlar. Servis esnafımız 6 aydır kontak çalıştırmadı. Otomobillerinin sigortaları, kaskoları kendi primleri çalışıyor. Başka Bir Deyişle bu insanların 3 kuruş kazançları yok. Kırtasiyeci esnafımız mektepler açılacak diye yatırım yaptı. Bir Hayli işletmeye çek kestiler, çek günleri geldi ödemeler nasıl olacak? Başka Bir Deyişle bu esnafı devletin acil desteklemesi gerekli.  Esnaf şu anda zati para kazanamıyor. İkinci dalga kazançsa da esnaf biter.”

Saat tamircisi Sinan Dülger 55

‘PRİM BORÇLARIMIZI KASIM AYINDA ÖDEMEMİZ GÜÇ’

Pandeminin başladığı günlerde gelen yasaklar sebebiyle esnafın güç günler yaşadığını belirten Antalyalı saat tamircisi Sinan Dülger 55, “Corona sebebiyle ilk günler dükkanlarımız uzun zaman kapalı kaldı. Gelen sıradanlaşma ile dükkanlarımızı açsak ta beklediğimiz verimi alamadık. Dükkanlarımızın kapalı olduğu zaman içerisinde kiralarımız, kredi borçlarımız, prim borçlarımız birikti.

Prim borçlarımız 3 ay ertelendi ardından 3 ay daha erteledi. Şimdi kasım ayında ödememiz isteniyor. Fakat iş yapamayan bir esnaf borcunu nasıl ödeyebilir? Şimdi ikinci dalga geleceği söyleniyor. Birinci dalgadan oldukça etkilenen esnaf her halde ikinci dalgada batar” dedi.

Bursa Esnaf ve Artistler Odası Birliği BESOB Başkanı Arif Tak

‘İLK DARBENİN TESİRİ İLE HALA DÜZELEMEDİK’

Covid-19’un baş göstermesiyle esnaf olarak darbe yediklerini ve hala kimsenin kumpasa giremediğini ifade eden Bursa Esnaf ve Artistler Odası Birliği BESOB Başkanı Arif Tak ise, “Salgında bir çoğalış var. İkinci dalga da başlarsa biz biteriz. Büyük evham dinliyoruz. Yaz mevsiminde eksilecek dediler. Ancak bu olmadı, daha çok arttı. Ocak ayında Bursa’da 9 bin iş yeri açılmış. Bunun 3 bini kapanmış. Başka Bir Deyişle kapanan iş yeri çok az.

Buna baktığımız da fevkalade hoş bir tablo görünüyor. Ama hiç öyle değil. Esnaflar, sanatkarlar kredilerle ayakta duruyor. Türkiye’de takribî 1 milyon esnafa devlet 25’er bin TL kredi verdi. Şayet bu ikinci dalga olur da yaşanırsa bir tıkanma olur mu diye evham içindeyiz. Kışa giriyoruz. Yaza göre işler eksilecek. Aidat ödemeleri ve taksit zamanı geliyor. Hepsi bir arada olunca da büyük bir kasvet yaşayacağız diye evham dinliyoruz” dedi.

Fatih Güneş

‘TAŞIMA SU İLE DEĞİRMEN DÖNDÜRÜYORUZ’

Bursa’da berber esnafı Fatih Güneş, “Herkes borçlu, kredi ile çark dönüyor. Ülkenin ekonomisi ortada. Yükselen bir piyasa var. Ama ters orantıda işliyor. İş yok. Yarın için evham dinliyoruz. Taşıma suyu ile değirmen döndürüyoruz. Salgın ile alakalı radikal adım atılsalıydı bugün ikinci dalgayı konuşmazdık. Şayet ilk yarıyıl ihtiyatlar bu ikinci dalga da uygulanacak olursa işte o zaman bittik demektir. İlk dalgada 45 gün kapalı kaldık BAĞ-KUR’umuzu ödeyemedik, günlük 15 TL faiz işlediğini gördük” ifadelerini kullandı.

‘İKİNCİ BİR DALGA ESNAFIN YÜZDE 50’SİNİ YOK EDER’

Bahar Bilen, 30 yıldır lokanta şirketçisi aynı zamanda Eskişehir Restorancılar Oda Başkanı. Firmasında 12 sigortalı personel çalışıyor. Bilen, yaptığı açıklamada, “Geçtiğimiz günlerde Anadolu Üniversitesi AÜ, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ESOGÜ ve Eskişehir Teknik Üniversitesi ESTÜ idareleri 2020-2021 Sonbahar Yarıyılında uygulanacak olan eğitim modeli için hadise rakamlarının çoğalması sebebiyle örgün eğitimin tamıyla uygulanabilir olmadığı istikamette ortaklaşa aldıkları karar Eskişehir’de esnafımızı negatif etkiledi. Esnafımız çok güç vaziyette. Pandemide ikinci bir dalgaya hiç hazır değil. Şayet ikinci bir dalga kazanç ve tekerrür bir ikinci bir dükkan kapatma yarıyılına girilirse esnafın en az yüzde 50’sinin sonu gelmiş olur.” dedi.

“Şu anda zati talebeler gelmeyince bu bizi oldukça etkiledi.” diyen Bilen, “İnsanların yılbaşına kadar ne olacağı güzergahında bir temennisi var. İkinci bir kapatma kararı çıkarsa, Türkiye’de esnaf biter. Yalnızca restorancı esnafı değil hizmet sektörü tamamen biter” açıklamasında bulundu.

Eskişehir Restorancılar Oda Başkanı Bahar Bilen

‘DAHA İLK YARALAR SARILMADI’

Esnafın pandemi sürecinde ilk dalgada aldığı yaraları daha saramadığını ifade eden Bilen, “Pandemi ehemmiyetinde esnaf ilk dalgada büyük bir darbe aldı. Dükkanları 3-4 ay kapalı kalan esnaf aldığı borçları ödeyemedi, dükkan kiraları birikti. Kasvetler buradan doğdu. Biz mekteplerin açılması ile sarihi kapatabileceğimizi düşünüyorduk. Bir de ikinci dalga gelmesi vaziyetinde esnaf biter.

Hükümet çok acil ödentilerimizi, kredilerimizi faizsiz bir biçimde en az 1 sene daha ertelemeliler. Kiralarla alakalı bir tertip etme getirilmeli. Elektrik, doğalgaz gibi giderlerde de devlet kendi hissesini, aidatını almasın. Takribî 3 bin restoranımız bulunuyor. Bu restoranlarımız da bitme noktasında. Vermiş oldukları 25 bin liralık krediler bitmiş vaziyette. Bu arada doların yükselmesi ile besin maddelerine de takribî yüzde 40’lara yakın zam geldi. Bunlar da belimizi büktü, işler düştü. Çok acil yine aidat yapılanması getirilmeli” biçiminde konuştu.

Ayla Özbey

‘HİÇ HAZIR DEĞİLİZ’

Eskişehir’de tarihi Odunpazarı Evleri’nin bulunduğu bölgede armağanlık eşya satışı yapan Ayla Özbey, ikinci bir dalgaya hiç hazır olmadıklarını söyledi.

Sıradanlaşma sürecinden de umduklarını bulamadıklarını ifade eden Özbey, “Pandemi sürecinde esnaflar olarak güç bir süreçten geçiyoruz. Nisan ayından sonra kapanan iş yerlerimizi haziran ayının başında açtık. Ancak bölgedeki tarihi yerler ve müzelerin kapalı olması, salgının da devam etmesi sebebiyle bölgeye turist gelmedi.

Bu yarıyılda da iş yapamadık. Turistik yerler ve müzeler bir zaman sonra açıldı. Ancak bölgeye yeniden de istenilen turistin geldiği söylenemez. Zati güç bir yarıyıldan geçerken pandemide ikinci bir dalgaya hazır değiliz. İlk dalganın tesirini üzerimizden daha atamadık. Borçlarımız biriktikçe birikiyor.” dedi.

ALAKALI HABERÖdeme mevsimi: İhtiyaç kredileri taksitleri başlıyorÖdeme mevsimi: Lüzum kredileri taksitleri başlıyor sizlere www.egedehaber.com farkıyla sunulmuştur